SAYI: 01

Kızılderili

"Kalemin Yalın ve Derin Hafızası"

Deneme••Yazarı: Ayberk Sedefoğlu

Hoşlanmadığım Soru Tipi "En"ler

"En" soruları insana çok makul gözükür çünkü karşıdan yüksek ihtimalle tek cevap gelir, anlamlandırması kolay olur ve insanı kalıba sokmak için mükemmeldir. Diğer yandan bu sorulardan kaçamazsınız; insanlar bu sorularla fikirlerinizi anladıklarını düşünürler. Açıkçası burada yapacağım deneme samimi olmayan ilişkiler için olacak, yeni tanışmış kişiler için.

İnsanlar birbirlerine soru sorarak sohbet eder. Burada sorunun kalitesi ve yönlendirmesi önemlidir. Bazen soru sorulmadan da fikir sorulabilir, burası otomatik gelişen bir noktadır zaten. Bizim dikkate alacağımız yer soru işaretli sorulardan en popüleri olan "en" sorusu. En sevdiğim renk, en sevdiğim yemek, en sevdiğim şarkıcı... böyle uzar gider. İlk olarak sorunun kalitesine bakarsak: En sevdiğim renk pembe diyeyim. Burada pembeyi neyde severim, her zaman tercih eder miyim veya ne zamandan beri pembeyi cevap olarak söylediğim soruları boş geçilir. Bu yüzden kalitesiz bir soru olarak değerlendirmek mantıklı gözüküyor. Yönlendirme açısında ise sohbet yönlendirmesi olarak değil, soruyu soran kişinin algısının yönlendirilmesi olarak bakacağım. Tekrar söylemek istediğim bir şey var:"En" soruları "insanı kalıba sokar" ve "kalitesiz"dir. Soruya pembe cevap verdiğim varsayımı ile devam edersem. İnsanlar "pembeyi seviyor" yargısını bana yerleştirdi. Doğum günümün yaklaştığını düşünelim, arkadaşlarım bana hediyeler almış. Çorap, pantolon vesaire, alırken renk seçimi ile düşünseler sizce hangi renk akıllarına gelir?

Bu sorular sizi yukarıda yaptığım gibi kalıba sokup oraya yönlendirmeye çalışır. Tabii yukarıdaki son soruya pembe dememiş olabilirsin. Eğer dememişseniz o zaman renk sorunuz çok genel kalmıştır yani bana göre kalitesizdir. İnsanı tek kelimeye veya süreç içerisinde rahatça fikrinin değiştirebileceği şeyler hakkında onu belirli bir şey seçmeye mahkûm bırakmak ne kadar mantıklı?

Burada insanlara daha geniş alan verecek sorular sormaya çalışmak birinin anlama ve tanıma noktasında daha geniş bir alan sunacaktır. Zaten samimi ilişkilere sahip kişiler birbirlerinin nerede neyden hoşlandığını veya hoşlanmadığını anlayabiliyorlar.

❦

Kızılderili